28 - 06 - 2022
Fot. P. Łuczak, Agrokonsument.pl

Już milion hektarów rzepaku w Polsce

Jakie są perspektywy rozwoju uprawy rzepaku w Polsce? Dlaczego tak mało sieje się u nas roślin białkowych? Czy soja i słonecznik  to wschodzące gwiazdy naszego rolnictwa? Agrokonsument.pl rozmawia z Juliuszem Młodeckim, prezesem Krajowego Zrzeszenia Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych.

 

 

Panie Prezesie, jakie są perspektywy uprawy rzepaku w Polsce w dobie takich skoków cenowych na sam rzepak i środki do produkcji rolnej?

 

Juliusz Młodecki, prezes Krajowego Zrzeszenia Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych:  Pewne zmiany w strukturze zasiewów rzepaku miały miejsce już w 2020 r. Wtedy po raz pierwszy powierzchnia uprawy rzepaku w Polsce sięgnęła 1 mln ha. Był to ewenement w skali Europejskiej, ponieważ wiodący jego producenci, Niemcy i Francja – powierzchnię uprawy zredukowały.

Miało to przełożenie na mniejszą podaż rzepaku w UE: produkcja spadła z 21-22 mln t do 17 mln t. Taka była reakcja rolników na brak możliwości stosowania zapraw neonikotynoidowych w ochronie wczesnych faz wzrostu rzepaku.

W Polsce jednak nasi producenci podjęli decyzję o większych zasiewach, także na jesieni 2021. Sprzyjała temu cena skupu rzepaku. Nikt nie był w stanie przewidzieć, że cena skupu się podwoi i wzrośnie do historycznego poziomu przeszło 3 tys. zł/t. Podobnie niestety, jak ceny nawozów. Mimo wszystko zainteresowanie rzepakiem pozostanie duże po stronie popytu i jego podaży.

 

 

Väderstad i nowy agregat Carrier XT 425-625

 

 

Czy wysokie ceny rzepaku utrzymają się?

 

Juliusz Młodecki: Cena rzepaku jest mocno uzależniona od podaży i popytu na rynku soi. Na świecie zbiera się ok. 70 mln ton rzepaku rocznie, a soi czterokrotnie więcej, bo ok. 300 mln ton. Z globalnej ilości rzepaku ok. 2/3 trafia na biopaliwa, reszta do konsumpcji.

Do 2030 roku rynek rzepaku technicznego jest uregulowany unijną dyrektywą RED2, która określa poziom energii odnawialnej w ogólnym wolumenie zużycia paliw płynnych. To przez najbliższe lata może stabilizować cenę rzepaku i przy mniejszej jego podaży w Europie, działać na zwyżkę cen nasion.

 

 

Informacja dla konsumenta żywności, że rzepak trafia do baku jest dość szokująca. Zwłaszcza przy rosnących cenach na żywność.

 

Juliusz Młodecki: Biopaliwa nie odpowiadają za wzrost cen żywności. Gdyby nie było rynku biopaliwowego, zabrakłoby rzepaku. Rynek techniczny i spożywczy ze sobą nie konkurują. Wprost przeciwnie. Jeżeli przyjmiemy, że żywność jest priorytetem, to zasiany rzepak na cele biopaliwowe w warunkach kataklizmu można w każdej chwili przeznaczyć na rynek spożywczy. To darmowa rezerwa żywnościowa.

Poza tym, rzepak jest rośliną oleisto-białkową, więc poza kwestią techniczną ma również i inne walory użytkowe. Z tony rzepaku pozyskujemy 400 l oleju i 600 kg śruty. Śruta rzepakowa zawiera 34% białka i jest dobrym komponentem białkowym. W wielu segmentach może zastąpić nawet śrutę sojową. Rzepak doskonale wpisuje się w strategię samowystarczalności białkowej Polski i Europy. Nasz kraj importuje 2 mln ton śruty sojowej rocznie. W pewnym stopniu możemy te zakupy ograniczyć i zastąpić własnym białkiem.

 

 

Skup zbóż z pasją: Kamil Bojakowski

 

 

Dlaczego w Polsce przez lata nie udaje się rozwinąć stabilnej produkcji roślin bobowatych?

 

Juliusz Młodecki: Mamy tu do czynienia z paradoksem. Rolnicy nie uprawiają bobowatych, bo nie ma popytu ze strony przemysłu – głównie paszowego. Występuje bardzo duże zróżnicowanie gatunkowe pomiędzy strączkowymi, co przekłada się na fakt, że przemysł paszowy nie jest w stanie stworzyć jednorodnych receptur paszowych.

Dlatego chętniej do przetwórstwa wybierana jest śruta sojowa czy rzepakowa jako surowce o stabilnych parametrach, stabilnej ilości i stabilnej podaży w czasie.

 

Polska zebrała rekordową ilość ziarna kukurydzy – wywiad z profesorem Tadeuszem Michalskim

 

 

Jakie inne gatunki oleistych i białkowych poza rzepakiem są jeszcze obiecujące dla polskiego rolnictwa?

 

Juliusz Młodecki: Należy do nich soja i słonecznik. Areał soi wzrósł w Polsce na przestrzeni ostatnich dwóch lat z 21 do 25,5 tys. ha. Zainteresowanie soją non-GMO wynika z faktu, że w Europie nie wolno uprawiać tej rośliny modyfikowanej genetycznie. W Polsce do zasiewów soi nadaje się część południowa kraju. Do wykonania jest więc jeszcze olbrzymia praca hodowlana, bo obecne plonowani soi w naszym klimacie można porównać do kukurydzy 30 lat temu.

Natomiast słonecznik jest ciekawą alternatywą dla gorszych gleb ze słabymi opadami, choć plonuje również jeszcze nisko. W 2020 r. uprawiano go w Polsce na 9,6 tys. ha, a rok później już na 19,5 tys. ha.

Zaznaczmy jednak, że soja czy słonecznik są roślinami dużych powierzchni. W dobie powszechnego transportu kołowego, podstawową jednostką handlową jest pojemność tira, czyli ok. 25 ton. Jeśli więc ktoś zamierza uprawiać towarowo te gatunki, musi obsiać nimi minimum 10-15 ha.

 

Dziękuję za rozmowę.

 

Ziarno drożeje, a Polska bez 1 mln ha zbóż

 

Rozmawiał: dr Piotr Łuczak, Agrokonsument.pl

 

 

 

Polska: dużo własnego rzepaku i oleju

dr Piotr Łuczak – Agrokonsument.pl
Dziennikarz, redaktor i ekonomista.   Specjalizuje się w polityce i ekonomice rolnej.   Założyciel i redaktor naczelny serwisu Agrokonsument.pl   Pełnił funkcje redaktora naczelnego tytułów: Tygodnik Rolniczy, Profiprofesjonalna technika rolnicza i Agrarlexprawo dla rolnika. Najdłużej pracował w top agrar Polska, w tym także na stanowisku z-cy redaktora naczelnego.  
przeczytaj inne artykuły tego autora
Wydrukuj
PILNE !
Zobacz podobne:

Inni przeczytali również:

Ubezpieczenia
2 min
29 - 07 - 2022

Grad czy inna szkoda? Żniwa stop! Wzywaj ubezpieczyciela

Gdy rośliny są gotowe do zbioru, nie ma co zwlekać z omłotem. Ale co zrobić, gdy tuż przed zbiorem przejdzie...
Czytaj więcej
Bezpieczeństwo żywności i środowisko

Najpopularniejsze warzywa i owoce w Polsce

Wreszcie zaczynamy jeść warzywa i owoce dla radości ich spożywania, nie tylko dla zdrowia. Do najczęściej konsumowanych należą pomidory, ogórki,...
Czytaj więcej
Ubezpieczenia
3 min
21 - 08 - 2022

Wymogi ubezpieczycieli dla pasów i poletek kontrolnych

Grad, huragan, deszcz nawalny – a kombajn czeka na polu? Oto wymogi ubezpieczycieli przy tworzeniu poletek kontrolnych, pozwalających na prowadzenie...
Czytaj więcej