09 - 03 - 2022
Fot. Piotr Łuczak, Agrokonsument.pl

Wywłaszczenie pod budowę drogi: nie daj się zastraszyć urzędnikom!

Masz prawo negocjować warunki wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania. Zastraszanie ze strony urzędników nie wchodzi w grę. Czytaj w Agrokonsument.pl.

 

Otrzymałem pismo z urzędu gminy wzywające mnie do wydzielenia ze swojej nieruchomości część mniejszej działki. Cel: poszerzenie istniejącej drogi gminnej – pisze Czytelnik do redakcji Agrokonsument.pl. Od urzędników dowiedział się, że musi oddać kawałek gruntu, gdyż w przeciwnym razie zostaną podjęte „kroki prawne”.

Czy urząd może tak jednostronnie i obcesowo podchodzić do właściciela nieruchomości – pyta rolnik z województwa dolnośląskiego.

 

 

Wywłaszczenie za słuszne odszkodowanie

 

Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu:

 

  • prawa własności,
  • prawa użytkowania wieczystego lub
  • innego prawa rzeczowego na nieruchomości.

 

Ma ono charakter środka ostatecznego. Może być dokonane tylko wtedy, gdy określone cele publiczne nie mogą zostać zrealizowane w inny sposób niż przez wywłaszczenie.

 

Nie każda nieruchomość może zostać wywłaszczona. Jedynie taka, która położona jest na obszarze przeznaczonym w planach miejscowych na cele publiczne. Albo jeśli dla decyzji wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Organem właściwym w sprawach wywłaszczenia nieruchomości jest starosta. Regulacje dotyczące wywłaszczania nieruchomości zawarte zostały przede wszystkim w ustawie o gospodarce nieruchomościami (art. 112–126).

 

Współwłaścicielowi gospodarstwa nie zawsze przysługuje prawo pierwokupu

 

Część nieruchomości do wywłaszczenia

 

Warto wiedzieć, że wywłaszczeniem może być objęta cała nieruchomość albo jej część. Z uwagi na konstytucyjną ochronę własności jest ono dopuszczalne jedynie na cele publiczne i tylko za słusznym odszkodowaniem.

 

Wywłaszczenie jest aktem władczym indywidualnym, tzn. skierowanym do właściciela konkretnej nieruchomości. Nie należy utożsamiać go z gremialnym przejmowaniem na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości mocą aktów prawnych o charakterze nacjonalizacyjnym, takich jak niektóre dekrety z lat 40. XX w.

 

Prowadzenie rokowań o wywłaszczenie

 

Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego poprzedza się rokowaniami o nabycie nieruchomości, użytkowania wieczystego albo ograniczonego prawa rzeczowego w drodze umowy. Osobie mającej zostać wywłaszczoną może zostać zaoferowana także nieruchomość zamienna.

 

Rokowania te są prowadzone między:

 

  • starostą – jeżeli wywłaszczenie ma nastąpić z urzędu na rzecz Skarbu Państwa albo
  • wójtem/burmistrzem/prezydentem miasta jako organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego – jeżeli wywłaszczenie ma nastąpić na wniosek tej jednostki) a
  • właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym nieruchomości.

 

Właśnie na etapie prowadzenia rokowań pojawia się najwięcej błędów, które rzutują na prawidłowość całego postępowania wywłaszczeniowego.

 

Przede wszystkim rokowania to negocjacje, w tym w kwestii wysokości odszkodowania, a nie narzucanie swojej woli. Wszystkie strony powinny mieć w nich zatem równe uprawnienia oraz prawo zgłaszania swoich propozycji lub modyfikowania już złożonych.

 

W praktyce organ zwraca się do podmiotu, który ma być wywłaszczony. Zastraszanie przez urzędników – jak opisane przez rolnika – są wadliwie prawnie.

 

Uwaga: nieprawidłowe przeprowadzenie rokowań nie spełnia ustawowej przesłanki dopuszczalności wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego.

Dlatego można je skutecznie podważyć.

 

Wywłaszczenie tylko za odszkodowaniem

 

Decyzja o wywłaszczeniu powinna zawierać także określenie wysokości odszkodowania.

Ustala się je według stanu i wartości nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości.

 

adw. Łukasz Opaliński

 

Artykuł nie stanowi porady prawnej – swój przypadek skonsultuj ze specjalistą.

 

Agresja na Ukrainę: ceny zbóż i oleistych pikują

Łukasz Opaliński
Adwokat, absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Wrocławskiego. Prowadzi własną kancelarię adwokacką, świadcząc usługi prawne skierowane do firm i podmiotów indywidualnych.  
przeczytaj inne artykuły tego autora
Wydrukuj
PILNE !
Zobacz podobne:

Inni przeczytali również:

Bezpieczeństwo żywności i środowisko

Facet kupuje truskawki w Walentynki

Jemy coraz więcej truskawek poza ich polskim sezonem. Ich konsumpcję deklaruje już co czwarty Polak. Oto wyniki badania Kantar w...
Czytaj więcej
Podatki – VAT, rolny, dochodowe

Faktura elektroniczna, papierowa: co zawierają, co wybrać?

Faktura może mieć formę papierową lub elektroniczną. Powinna być wystawiona w dwóch egzemplarzach – jeden dla ciebie, drugi dla nabywcy....
Czytaj więcej
Świat techniki
2 min
03 - 05 - 2022

AGCO Academy, czyli Fendt dla studentów

W siedzibie AGCO Polska odbyło się szkolenie kombajnowe dla grupy studentów z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Spotkanie miało miejsce w...
Czytaj więcej