Co jest zwolnione z podatku rolnego na stałe?

Zapłata podatku rolnego dotyczy wielu właścicieli gruntów. Warto jednak wiedzieć, że w ustawie o podatku rolnym przewidziano szereg stałych zwolnień podatkowych. Obowiązują one z mocy prawa, czyli bez potrzeby składania wniosków czy uzyskiwania decyzji urzędowych.

Jeśli grunty spełniają określone warunki, podatnik nie musi płacić za nie podatku rolnego. W niniejszym artykule przedstawiamy, jakie grunty oraz na jakich zasadach są objęte tymi zwolnieniami.

Na wstępie warto wyraźnienie zaznaczyć, że o możliwości stałego zwolnienia bardzo często przesądzać będzie zapis w stosownej ewidencji gruntów!

1. Zwolnione z podatku rolnego: użytki rolne klasy V, VI i VIz

Pierwszemu zwolnieniu podlegają grunty zaklasyfikowane do klas bonitacyjnych V, VI i VIz ponieważ charakteryzują się one słabą jakością gleby, co sprawia, że prowadzenie upraw na tych terenach jest mało opłacalne.

Klasa V obejmuje gleby orne słabe, mało żyzne, mało urodzajne oraz zawodne. Są to gleby zbyt lekkie, zbyt suche, zbyt mokre a również płytkie kamieniste, najczęściej ubogie w materię organiczną.
Klasa VI i VIz to gleby orne najsłabsze, bardzo słabe, wadliwe i zawodne. Nadają się one głównie pod zalesienie.

Przykład 1: Pan Andrzej posiada 3 hektary gruntów klasy VI w gminie wiejskiej. Grunty te są podmokłe i nieopłacalne w użytkowaniu rolnym. Zgodnie z przepisami, grunty te są z mocy prawa zwolnione z podatku rolnego. Pan Andrzej nie musi składać żadnych wniosków – urząd uwzględnia je automatycznie.

Czy rolnik ryczałtowy płaci podatek PCC przy zakupie używanego ciągnika rolniczego

2. Zwolnione z podatku rolnego: grunty w pasie drogi granicznej

Pas drogi granicznej to teren o szerokości 15 metrów od linii granicy państwowej. Na mocy przepisów oraz umów międzynarodowych obowiązują tam specjalne zasady (m.in. zapewnienie odpowiedniej widoczności, obowiązkowe oczyszczanie terenu czy umożliwienie dokonywania czynności służbom granicznym).

One często ograniczają możliwość racjonalnego korzystania z tych terenów. Dlatego też przepisy podatkowe przewidują możliwość zwolnienia takich gruntów z podatku rolnego.

3. Zwolnione z podatku rolnego: użytki ekologiczne

Następne zwolnienie przewidziano dla szczególnie cennych przyrodniczo terenów, które zostały zdefiniowane w ustawie o ochronie przyrody.

Przykładowo do tej kategorii mogą należeć:

naturalne zbiorniki wodne,
śródpolne i śródleśne oczka wodne,
kępy drzew i krzewów, płaty nieużytkowanej roślinności,
bagna, torfowiska, starorzecza,
wydmy,
wychodnie skalne, skarpy, kamieńce,
siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich lub chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, ich ostoje oraz miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania.

Występują one w ewidencji gruntów jako grunty oznaczone literą „E”.

Przykład 2: Pani Maria gospodaruje na 8 hektarach, z czego 0,4 ha to teren z niewielkim torfowiskiem i oczkiem wodnym – wpisany jako użytek ekologiczny.

Mimo że nie prowadzi tam żadnej działalności, grunt ten widnieje w ewidencji jako „E” (użytek ekologiczny). Ta część gospodarstwa nie podlega opodatkowaniu.

Zwolnienia okresowe w podatku rolnym

4. Zwolnione z podatku rolnego: grunty zajęte przez zbiorniki wody

Zbiorniki wodne, które służą zaopatrzeniu ludności w wodę, a także grunty pod wałami przeciwpowodziowymi i w międzywałach, są również zwolnione z podatku rolnego.

Tereny podlegają szczególnej ochronie ze względu na swój charakter i przeznaczenie, dlatego też ich użyteczność jest znacznie ograniczona.

5. Zwolnione z podatku rolnego: grunty wpisane do rejestru zabytków

Zwolnienie dotyczy także gruntów wpisanych do rejestru zabytków, pod warunkiem ich odpowiedniego utrzymania zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.

Grunty, podobnie jak inne nieruchome zabytki, są wpisywane do rejestru zabytków na mocy decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków, wydawanej z urzędu lub na wniosek właściciela bądź użytkownika wieczystego danego terenu.

6. Zwolnione z podatku rolnego: działki przyzagrodowe członków spółdzielni rolniczych

Kolejna forma zwolnienia dotyczy właścicieli gruntów będących działkami przyzagrodowymi, pod warunkiem, że są członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych i jednocześnie – z różnych powodów – nie są w stanie prowadzić efektywnej produkcji rolniczej. Takowe zwolnienie można uznać za działanie o charakterze społecznym.

Przykład 3: Pan Zbigniew, były członek spółdzielni rolniczej, ma 65 lat i posiada działkę przyzagrodową o powierzchni 0,5 ha. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Grunt zatem może być zwolniony z podatku rolnego.

7. Zwolnione z podatku rolnego: grunty rodzinnych ogrodów działkowych

Ostatnim zwolnieniem objęte zostały grunty położone na terenie rodzinnych ogrodów działkowych, które są w posiadaniu działkowców lub stowarzyszeń ogrodowych.

Zwolnienie nie dotyczy gruntów, które są w rękach innych podmiotów (np. spółek osobowych czy kapitałowych).

Podsumowanie

Zwolnienia z podatku rolnego to istotne zmniejszenie podatku dla właścicieli gruntów, które mają niską wartość użytkową lub pełnią funkcje ochronne czy społeczne. W przypadku zwolnień stałych, nie trzeba dopełniać żadnych formalności – wystarczy, że grunty spełniają wymogi przewidziane w przepisach podatkowych. Organy podatkowe powinny je automatycznie uwzględnić przy ustalaniu należnego podatku.

Warto sprawdzić, czy ewidencja gruntów jest zgodna ze stanem faktycznym, ponieważ to na jej podstawie bardzo często stosowane są zwolnienia. W przypadku wątpliwości dobrze jest skonsultować się z doradcą podatkowym lub pracownikiem urzędu gminy, którzy pomogą ocenić, czy przysługuje nam zwolnienie z podatku rolnego.

Bartosz Modrzejewski, Konsultant podatkowy w kancelarii KrafTax

Niniejszy artykuł nie stanowi porady prawnej – swój przypadek skonsultuj ze specjalistą

Podstawa Prawna: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1176 z późn. zm.).