Podatek rolny w 2026 poszedł w dół – ile daniny zapłacisz za grunt rolny?
Podatek rolny w 2026 roku będzie znacznie niższy niż w 2025 roku. Wynika to z komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 20 października 2025 r., w którym ogłoszono nową, niższą średnią cenę skupu żyta stanowiącą podstawę jego obliczania.
Kto płaci podatek rolny? Warto przypomnieć, kto jest zobowiązany do uiszczania podatku rolnego. Podatek rolny obciąża:
- właścicieli gruntów rolnych,
- posiadaczy samoistnych,
- użytkowników wieczystych,
- dzierżawców w określonych przypadkach (np. gruntów Skarbu Państwa).
Kluczowe znaczenie ma klasyfikacja gruntów w ewidencji gruntów i budynków.
Tylko grunty sklasyfikowane jako użytki rolne podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym.
Jak ustala się wysokość podatku rolnego?
Podatek rolny jest daniną publiczną regulowaną ustawą o podatku rolnym.
Jego wysokość zależy od średniej ceny skupu żyta, ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w „Monitorze Polskim” do 20 października każdego roku.
To właśnie ta cena stanowi podstawę do wyliczenia stawek podatku rolnego:
- dla gospodarstw rolnych – podatek wynosi równowartość 2,5 kwintala żyta od 1 ha przeliczeniowego (1 kwintal = 1 decytona = 1/10 tony);
- dla pozostałych gruntów – równowartość 5 kwintali żyta od 1 hektara.
W konsekwencji każda zmiana ceny żyta wpływa bezpośrednio na wysokość podatku.
Lider Biznesu Ogród. Nowa odsłona zacnego tytułu ogrodniczego
Największy spadek cen żyta od kilku lat
Zgodnie z komunikatem GUS, średnia cena skupu żyta za okres 11 kwartałów poprzedzających rok podatkowy 2026 wyniosła 66,42 zł za 1 dt (decytonę).
Dla porównania, w 2025 roku podstawą była cena 86,34 zł/dt, co oznacza spadek aż o 19,92 zł.
Tak znaczny spadek nie był odnotowywany od kilku lat.
Powoduje to wyraźne obniżenie obciążeń publicznoprawnych dla rolników w 2026 roku.
Ile podatku zapłaci rolnik w 2026?
1. Średnia cena skupu żyta:
- 2025: 86,34 zł/dt;
- 2026: 66,42 zł/dt;
- Różnica: -19,92 zł
2. Podatek dla gospodarstw rolnych (2,5 dt/ha przeliczeniowego):
- 2025: 215,85 zł/ha;
- 2026: 166,05 zł/ha;
- Różnica: -49,80 zł
3. Podatek dla pozostałych gruntów (5 dt/ha fizycznego):
- 2025: 431,70 zł/ha;
- 2026: 332,10 zł/ha
- Różnica: -99,60 zł
Cena żyta spadła o prawie 20 zł na 1 kwintalu.
Oznacza to, że od każdego hektara przeliczeniowego zapłaci się niemal 50 zł mniej, a w przypadku pozostałych gruntów obciążenie spadnie o prawie 100 zł na hektarze.
Zjawisko to jest bezpośrednią konsekwencją trendów cenowych na rynkach zbożowych, które po okresie wzrostów w latach 2022–2023, weszły w fazę korekty.
Mechanizm średniej z 11 kwartałów, choć przewidziany jako stabilizator mający chronić rolników przed nagłymi wahaniami cen, w tym roku skumulował okresy niższych cen skupu, co paradoksalnie stało się realną ulgą finansową w czasie rosnących kosztów innych czynników produkcji, takich jak nawozy czy energia.
Dla producentów rolnych oznacza to spadek obciążeń o niemal 23% w skali rok do roku.
Ile rolnik faktycznie zapłaci?
Aby zobrazować skutki obniżki, warto posłużyć się przykładem.
Załóżmy, że rolnik posiada gospodarstwo o powierzchni 10 ha przeliczeniowych.
W 2026 roku jego podatek wyniesie: 10 ha x 166,05 zł = 1660,50 zł rocznie.
W 2025 roku stawka była wyższa i rolnik posiadający gospodarstwo o takiej samej wielkości zapłacił 2 158,5 zł rocznie.
Oznacza to oszczędność rzędu niemal 500 zł rocznie przy stosunkowo niewielkim gospodarstwie.
W przypadku większych powierzchni różnice będą jeszcze bardziej odczuwalne.
Ukraina przez wojnę skazana na eksport surowców rolnych o niskiej wartości dodanej
Czy gmina może zmienić stawkę podatku?
Warto pamiętać, że podane wyżej stawki mają charakter maksymalny. Rady gmin posiadają bowiem kompetencję do ich obniżenia.
W praktyce oznacza to, że gmina może przyjąć niższą cenę żyta niż ogłoszona przez GUS, a w konsekwencji podatek rolny na jej terenie może być jeszcze niższy.
Dlatego w konkretnych przypadkach rzeczywista wysokość podatku może różnić się w zależności od miejsca położenia gruntów.
Czy niskie stawki utrzymają się w kolejnych latach?
Trudno jednoznacznie przewidzieć, czy trend spadkowy się utrzyma. Wszystko zależy od przyszłych cen skupu żyta, które podlegają wahaniom rynkowym. Rolnicy powinni zatem: * śledzić coroczne komunikaty GUS, * uwzględniać możliwe zmiany w planowaniu finansowym gospodarstwa.
Karolina Tarka, konsultantka podatkowa w kancelarii KrafTax
Podstawa prawna: ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. Dz.U. 2025 poz. 1344 z późn. zm.)
Niniejszy artykuł nie stanowi porady prawnej – swój przypadek skonsultuj ze specjalistą
