Polska przyspiesza transformację energetyczną. Rekordowy wzrost OZE: fotowoltaika w natarciu cz. 2
Udział odnawialnych źródeł energii w krajowym miksie energetycznym osiągnął najwyższy poziom w historii: 29,6% w 2024 roku. Udział węgla spadł do rekordowo niskiego poziomu 57,1%. Nowe inwestycje w OZE przyspieszają. Czytaj o energii ze słońca.
Dane za ostatni rok pokazują wyraźny zwrot w kierunku czystej energii. 2024 rok zamknął się najwyższym w historii udziałem OZE w Polsce. Było to 29,6% – w krajowej produkcji prądu oraz najniższym udziałem węgla – 57,1%.
Dla porównania, jeszcze w 2015 roku węgiel odpowiadał za około 83% generacji energii elektrycznej w Polsce. Tym samym w ciągu dekady udział węgla spadł o ponad 25 punktów procentowych, zastępowany przez energetykę odnawialną i gazową.
Farmy wiatrowe pokryły już ok. 14,7% krajowego zapotrzebowania na elektryczność (24,5 TWh wyprodukowanej energii w 2024 r.), a fotowoltaika blisko 9% (15,0 TWh).
Pozostałą część bilansu uzupełnia głównie gaz ziemny – znaczenie tej technologii wzrosło w ostatnich latach dzięki oddaniu nowych bloków gazowo-parowych oraz stabilizacji cen paliwa po kryzysie 2022 roku.
Polska przyspiesza transformację energetyczną. Rekordowy wzrost OZE, spadek węgla. Cz. 1.
Good bye czarne złoto
Polska systematycznie odchodzi od węgla, co widać po malejącej produkcji z elektrowni węglowych. Udział źródeł węglowych (kamienny + brunatny) spadł z 72,5% w 2020 roku do 57,1% w 2024 roku.
Udział zielonej energii był w 2024 roku najwyższy w historii – prawie o 2,3 pp wyższy niż rok wcześniej. Szczególnie maj 2024 wyróżnił się rekordową generacją OZE (35,9% energii w tym miesiącu pochodziło z odnawialnych źródeł).
We wrześniu udział węgla spadł chwilowo do zaledwie 51,5% dzięki wysokiej produkcji z OZE i gazu.
Te dane potwierdzają trwały trend dekarbonizacji polskiego miksu energetycznego.
Budynek czy budowla? Podatek od nieruchomości a nowe przepisy – cz. 1.
Boom fotowoltaiki i zielonych inwestycji
Największy skok w mocy notuje energetyka słoneczna. Na koniec 2024 r. zainstalowana moc PV osiągnęła 21,2 GW, co oznacza wzrost o 26,3% rok do roku (z poziomu 16,75 GW na koniec 2023).
Instalacje fotowoltaiczne stanowią już ponad 60% łącznej mocy zainstalowanej we wszystkich OZE w kraju. Polska znajduje się w ścisłej czołówce europejskiej pod względem rozwoju słonecznych źródeł – pod kątem rocznego przyrostu mocy zajęliśmy 4. miejsce w UE, a pod względem całkowitej mocy PV plasujemy się na 6. miejscu.
Jesteśmy też w światowej czołówce pod względem mocy fotowoltaiki na mieszkańca. Rosnąca baza zainstalowanych paneli słonecznych to zasługa m.in. prosumentów, ale zauważalny jest trend rozwoju większych farm fotowoltaicznych kosztem mikroinstalacji domowych.
Udział prosumentów zmniejszył się do 59% łącznej mocy PV, co oznacza rosnącą rolę dużych inwestorów i komercyjnych elektrowni słonecznych. To naturalny etap rozwoju rynku. Średnia moc nowo przyłączanej instalacji PV w grudniu 2024 roku wyniosła już 55,3 kW.
Największa farma fotowoltaiczna w kraju (Zwartowo na Pomorzu) ma moc 204 MW i jest jedną z największych w Europie Wschodniej. Rozwojowi OZE sprzyjają liczne inwestycje wsparte programami rządowymi i unijnymi.
Funkcjonują aukcje i taryfy gwarantowane dla źródeł odnawialnych, a programy takie jak Mój Prąd oferują dofinansowanie do mikroinstalacji PV i przydomowych magazynów energii.
Dzięki tym działaniom moc zainstalowana OZE w Polsce rośnie skokowo. Według prognoz, do 2027 roku moc fotowoltaiki może sięgnąć nawet 25–35 GW (w zależności od scenariusza), a łączny udział OZE w produkcji energii może osiągnąć około 50% do 2040 roku.
Tak znaczący wzrost mocy wymaga jednak jednoczesnego rozwiązania wyzwań infrastrukturalnych, aby w pełni wykorzystać potencjał zielonej energii.
O transformacji energetycznej – trendy, czytaj tutaj.
Ciąg dalszy o transformacji energetycznej – czytaj tutaj.
Opr. na podstawie informacji prasowej Direct4Energy
