Po miesiącach niepewności i emocjach a la Donald Trump, Stany Zjednoczone i Unia Europejska ogłosiły 21 sierpnia 2025 r. przełomowe Porozumienie Ramowe. Dotyczy m.in. rynku rolno-spożywczego, ale także technologii i uzbrojenia.
W porozumieniu jest mowa o uczciwym handlu. Ale jak widać z lektury, „amerykańskie ma być na wierzchu”.
O obawach wynikających z propozycji Trumpa pisaliśmy tutaj.
Poniżej przytaczamy pełen tekst jedynie w tłumaczeniu z angielskiego.
Pełna angielska nazwa porozumienia to: Join Statement on a United States – European Union framework on an agreement on reciprocal, fair and balanced trade.
Stany Zjednoczone i Unia Europejska z przyjemnością ogłaszają, że osiągnęły porozumienie w sprawie Ram dotyczących Porozumienia o Wzajemnym, Uczciwym i Zrównoważonym Handlu („Porozumienie Ramowe”).
To Porozumienie Ramowe stanowi konkretny dowód naszego zaangażowania w uczciwy, zrównoważony i obopólnie korzystny handel i inwestycje. Porozumienie Ramowe ustabilizuje nasze relacje handlowe i inwestycyjne – jedne z największych na świecie – i wzmocni reindustrializację naszych gospodarek.
Odzwierciedla uznanie przez Unię Europejską obaw Stanów Zjednoczonych oraz nasze wspólne postanowienie rozwiązania nierównowagi handlowej i uwolnienia pełnego potencjału naszej połączonej potęgi gospodarczej.
Stany Zjednoczone i Unia Europejska zamierzają, aby to Porozumienie Ramowe było pierwszym krokiem w procesie, który można dalej rozszerzać w czasie, aby objąć dodatkowe obszary i nadal poprawiać dostęp do rynku oraz zwiększać relacje handlowe i inwestycyjne.
Kluczowe warunki obejmują:
1. Unia Europejska zamierza zlikwidować cła na wszystkie amerykańskie towary przemysłowe oraz zapewnić preferencyjny dostęp do rynku dla szerokiej gamy amerykańskich owoców morza i towarów rolnych, w tym orzechów drzewnych, produktów mlecznych, świeżych i przetworzonych owoców i warzyw, przetworzonej żywności, nasion siewnych, oleju sojowego oraz wieprzowiny i mięsa bizona.
Unia Europejska podejmie niezwłocznie niezbędne kroki w celu rozszerzenia Wspólnego Oświadczenia Stanów Zjednoczonych i Unii Europejskiej w sprawie Porozumienia Celnego ogłoszonego 21 sierpnia 2020 r. w odniesieniu do homara (które wygasło 31 lipca 2025 r.), wraz z rozszerzonym zakresem produktów obejmującym przetworzonego homara.
2. Stany Zjednoczone zobowiązują się do stosowania wyższej stawki celnej – albo stawki celnej Stanów Zjednoczonych Najwyższego Uprzywilejowania (MFN), albo stawki celnej w wysokości 15%, składającej się ze stawki celnej MFN i wzajemnej stawki celnej – na towary pochodzące z Unii Europejskiej.
Dodatkowo, ze skutkiem od 1 września 2025 r., Stany Zjednoczone zobowiązują się do stosowania wyłącznie stawki celnej MFN do następujących produktów z Unii Europejskiej: niedostępne zasoby naturalne (w tym korek), wszystkie statki powietrzne i części statków powietrznych, generyczne produkty farmaceutyczne oraz ich składniki i prekursory chemiczne.
Stany Zjednoczone i Unia Europejska zgadzają się rozważyć inne sektory i produkty, które są ważne dla ich gospodarek i łańcuchów wartości, w celu włączenia do listy produktów, dla których obowiązywałyby wyłącznie stawki celne MFN.
3. Stany Zjednoczone zamierzają niezwłocznie zapewnić, aby stawka celna, składająca się ze stawki celnej MFN i cła nałożonego zgodnie z Sekcją 232 Ustawy o Rozszerzeniu Handlu z 1962 r., stosowanego do towarów pochodzących z Unii Europejskiej podlegających działaniom na podstawie Sekcji 232 w odniesieniu do produktów farmaceutycznych, półprzewodników i tarcicy, nie przekraczała 15%.
Gdy Unia Europejska formalnie przedstawi niezbędny wniosek legislacyjny w celu wprowadzenia obniżek ceł określonych w Sekcji 1 niniejszego Porozumienia Ramowego, Stany Zjednoczone obniżą cła na samochody i części samochodowe pochodzące z Unii Europejskiej podlegające cłom na podstawie Sekcji 232 w następujący sposób:
Oczekuje się, że te obniżki ceł wejdą w życie od pierwszego dnia tego samego miesiąca, w którym zostanie wprowadzona propozycja legislacyjna Unii Europejskiej.
Stany Zjednoczone oczekują, że wnioski legislacyjne Unii Europejskiej będą zgodne z niniejszym Porozumieniem Ramowym i zostaną uchwalone przez niezbędne legislatywy. Wszelkie modyfikacje ceł na podstawie Sekcji 232 w Stanach Zjednoczonych będą wykonywane w sposób, który wzmacnia i jest zgodny z interesami bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych.
W odniesieniu do stali, aluminium i ich produktów pochodnych, Unia Europejska i Stany Zjednoczone zamierzają rozważyć możliwość współpracy w zakresie ograniczenia dostępu do swoich rynków krajowych w przypadku nadmiernej podaży, przy jednoczesnym zapewnieniu bezpiecznych łańcuchów dostaw między sobą, w tym poprzez rozwiązania w zakresie kontyngentów taryfowych.
Ukraina i jej rolnictwo: 93 agroholdingi pracują na 6,25 mln ha
4. Stany Zjednoczone i Unia Europejska wynegocjują zasady pochodzenia, które zapewnią, że korzyści z Porozumienia w sprawie Wzajemnego Handlu będą przypadać głównie Stanom Zjednoczonym i Unii Europejskiej.
5. Stany Zjednoczone i Unia Europejska zobowiązują się do współpracy w celu zapewnienia bezpiecznych, niezawodnych i zróżnicowanych dostaw energii, w tym poprzez zajęcie się barierami pozataryfowymi, które mogą ograniczać dwustronny handel energią.
W ramach tego wysiłku Unia Europejska zamierza nabywać amerykański skroplony gaz ziemny, ropę naftową i produkty energii jądrowej o oczekiwanym poziomie wykorzystania o wartości 750 miliardów dolarów do 2028 r.
Ponadto Unia Europejska zamierza zakupić układy scalone Al o wartości co najmniej 40 miliardów dolarów dla swoich centrów obliczeniowych.
Unia Europejska planuje również współpracę ze Stanami Zjednoczonymi w celu przyjęcia i utrzymania wymogów bezpieczeństwa technologicznego zgodnych z wymogami Stanów Zjednoczonych w skoordynowanym wysiłku, aby uniknąć wycieku technologii do miejsc docelowych budzących obawy. Stany Zjednoczone dołożą wszelkich starań, aby ułatwić taki eksport po wprowadzeniu takich wymogów.
6. Stany Zjednoczone i Unia Europejska podzielają jedne z największych relacji gospodarczych na świecie, wspierane przez wzajemne zasoby inwestycyjne przekraczające 5 bilionów dolarów, i zamierzają promować i ułatwiać wzajemne inwestycje po obu stronach Atlantyku. W tym kontekście oczekuje się, że europejskie firmy zainwestują dodatkowe 600 miliardów dolarów w sektorach strategicznych w Stanach Zjednoczonych do 2028 r.
Ta inwestycja odzwierciedla silne zaangażowanie Unii Europejskiej w partnerstwo transatlantyckie i jej uznanie Stanów Zjednoczonych za najbezpieczniejsze i najbardziej innowacyjne miejsce docelowe dla inwestycji zagranicznych.
Rolnictwo i sprzedaż certyfikatów węglowych? Musisz zapłacić podatek dochodowy
7. Unia Europejska planuje zasadniczo zwiększyć zakupy sprzętu wojskowego i obronnego ze Stanów Zjednoczonych, przy wsparciu i ułatwieniu ze strony rządu USA.
To zaangażowanie odzwierciedla wspólny strategiczny priorytet pogłębienia transatlantyckiej współpracy przemysłu obronnego, wzmocnienia interoperacyjności NATO oraz zapewnienia, że europejscy sojusznicy są wyposażeni w najbardziej zaawansowane i niezawodne dostępne technologie obronne.
8. Stany Zjednoczone i Unia Europejska zobowiązują się do współpracy w celu zmniejszenia lub wyeliminowania barier pozataryfowych. W odniesieniu do samochodów, Stany Zjednoczone i Unia Europejska zamierzają zaakceptować i zapewnić wzajemne uznawanie swoich standardów.
Współpraca w zakresie standardów odgrywa kluczową rolę we wzmacnianiu rynku transatlantyckiego. Unia Europejska i Stany Zjednoczone zobowiązują się do zwiększenia możliwości współpracy technicznej między organizacjami opracowującymi standardy z siedzibą w UE i USA w celu identyfikacji i opracowania standardów dla rynku transatlantyckiego w kluczowych sektorach wzajemnego interesu.
Stany Zjednoczone i Unia Europejska zobowiązują się do ułatwienia ocen zgodności, aby objąć dodatkowe sektory przemysłowe.
9. Uznając znaczenie dalszego zaangażowania w rozwiązywanie długotrwałych problemów, Unia Europejska i Stany Zjednoczone zobowiązują się do współpracy w celu zajęcia się barierami pozataryfowymi wpływającymi na handel produktami spożywczymi i rolnymi, w tym do usprawnienia wymogów dotyczących świadectw sanitarnych dla wieprzowiny i nabiału.
10. Uznając, że produkcja odpowiednich towarów na terytorium Stanów Zjednoczonych stwarza znikome ryzyko globalnego wylesiania, Unia Europejska zobowiązuje się do współpracy w celu zajęcia się obawami amerykańskich producentów i eksporterów w związku z rozporządzeniem UE w sprawie wylesiania, mając na celu uniknięcie nieuzasadnionego wpływu na handel między USA a UE.
11. Biorąc pod uwagę obawy USA dotyczące traktowania małych i średnich przedsiębiorstw w USA w ramach Mechanizmu Dostosowywania Cen na Granicy z Uwzględnieniem Emisji CO2 (CBAM), Komisja Europejska, oprócz niedawno uzgodnionego zwiększenia wyjątku de minimis, zobowiązuje się do współpracy w celu zapewnienia dodatkowej elastyczności we wdrażaniu CBAM.
Polska Federacja Rolna apeluje o utrzymanie Ośrodków Produkcji Rolniczej
12. Unia Europejska zobowiązuje się do podjęcia wysiłków w celu zapewnienia, że Dyrektywa w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSDDD) oraz Dyrektywa w sprawie sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw (CSRD) nie będą nakładać nieuzasadnionych ograniczeń na handel transatlantycki.
W kontekście CSDDD obejmuje to podejmowanie wysiłków w celu zmniejszenia obciążenia administracyjnego dla przedsiębiorstw, w tym małych i średnich przedsiębiorstw, oraz zaproponowanie zmian w wymogu dotyczącym zharmonizowanego systemu odpowiedzialności cywilnej za uchybienia w należytej staranności i zobowiązania związane z transformacją klimatyczną.
Unia Europejska zobowiązuje się do współpracy w celu zajęcia się obawami USA dotyczącymi nałożenia wymogów CSDDD na firmy z krajów spoza UE, które mają odpowiednie przepisy wysokiej jakości.
13. Unia Europejska potwierdza, że amerykańskie jednostki oceny zgodności mogą być wyznaczane jako Jednostki Notyfikowane zgodnie z Załącznikiem Sektorowym dotyczącym Sprzętu Telekomunikacyjnego do Porozumienia w sprawie wzajemnego uznawania między Wspólnotą Europejską a Stanami Zjednoczonymi (1998) w celu wykonywania zadań w odniesieniu do wszystkich zasadniczych wymogów, w tym cyberbezpieczeństwa, w Dyrektywie w sprawie urządzeń radiowych 2014/53/UE.
Ponadto Stany Zjednoczone i Unia Europejska zobowiążą się do negocjacji porozumienia o wzajemnym uznawaniu w zakresie cyberbezpieczeństwa.
14. Unia Europejska i Stany Zjednoczone zobowiązują się do wzmocnienia współpracy i działań związanych z nałożeniem ograniczeń eksportowych na minerały krytyczne i inne podobne zasoby przez kraje trzecie.
15. Stany Zjednoczone i Unia Europejska zobowiązują się do omówienia zobowiązań o wysokim standardzie związanych z ochroną i egzekwowaniem praw własności intelektualnej.
16. Unia Europejska i Stany Zjednoczone zobowiązują się do współpracy w celu zapewnienia silnej ochrony uznanych na arenie międzynarodowej praw pracowniczych, w tym w odniesieniu do eliminacji pracy przymusowej w łańcuchach dostaw.
17. Stany Zjednoczone i Unia Europejska zobowiązują się do rozwiązania nieuzasadnionych barier w handlu cyfrowym.
W związku z tym Unia Europejska potwierdza, że nie przyjmie ani nie utrzyma opłat za korzystanie z sieci. Stany Zjednoczone i Unia Europejska nie będą nakładać ceł na transmisje elektroniczne.
Stany Zjednoczone i Unia Europejska zamierzają nadal wspierać wielostronne moratorium na cła na transmisje elektroniczne w Światowej Organizacji Handlu i dążyć do przyjęcia stałego zobowiązania wielostronnego.
18. Unia Europejska zamierza konsultować się ze Stanami Zjednoczonymi i amerykańskimi przedsiębiorcami w sprawie digitalizacji procedur handlowych i wdrożenia przepisów aktualnie proponowanych w ramach reformy celnej UE.
19. Stany Zjednoczone i Unia Europejska zgadzają się na wzmocnienie spójności bezpieczeństwa ekonomicznego w celu zwiększenia odporności łańcucha dostaw i innowacji poprzez podejmowanie działań uzupełniających w celu zajęcia się polityką nierynkową państw trzecich, a także współpracę w zakresie przeglądów inwestycji przychodzących i wychodzących oraz kontroli eksportu, jak również uchylania się od cła.
Obejmuje to zajęcie się praktykami nierynkowymi, nieuczciwą konkurencją i brakiem wzajemności w zamówieniach publicznych w odniesieniu do krajów trzecich.
Stany Zjednoczone i Unia Europejska będą współpracować w zakresie dalszych środków wdrażających.
Stany Zjednoczone i Unia Europejska, zgodnie ze swoimi wewnętrznymi procedurami, niezwłocznie udokumentują Porozumienie w sprawie Wzajemnego, Uczciwego i Zrównoważonego Handlu w celu wdrożenia niniejszego Porozumienia Ramowego.
Koniec.