Porozumienie Rolników „Zboża, oleiste, białkowe razem”: stanowisko na wagę bezpieczeństwa żywnościowego

Pilna poprawa struktury agrarnej w kraju, wprowadzenie definicji rolnika aktywnego, stop dyskryminacji osób prawnych w rolnictwie. Oto postulaty „Porozumienia Rolników – Zboża, Oleiste, Białkowe Razem”. To wspólna inicjatywa największych w kraju gospodarstw rolnych.

„Porozumienie Rolników – Zboża, Oleiste, Białkowe” – zrzesza reprezentację największych gospodarstw rolnych w kraju. Niedawno, bo 8 maja br. ogłosiło ono ważkie stanowisko, które w całości publikujemy poniżej.

Dokument przekazano ministrowi rolnictwa, Czesławowi Siekierskiemu.

STANOWISKO

„Sygnatariusze niniejszego Stanowiska – w związku z nowymi wyzwaniami geopolitycznymi i gospodarczymi – uważają za konieczne wprowadzenie korekt w krajowej i unijnej Polityce Rolnej.

Są one niezbędne, aby zagwarantować bezpieczeństwo żywnościowe kraju, jak i poprawę konkurencyjności i opłacalności produkcji polskim producentom rolnym.

Oszukana wieś: rolnicy stają razem od Zamościa, poprzez Opole, Wielkopolskę i Pomorze

I. Polityka Rolna w Polsce

1. Należy ukierunkować wsparcie na producentów rolnych (bez dyskryminacji producentów rolnych – osób prawnych) produkujących na rynek.

Mają oni udokumentować zarówno sprzedaż płodów rolnych, jak i zakupy środków do ich produkcji, które zagwarantują wysoki plon o wysokiej jakości.

Konieczne jest więc wprowadzenie definicji „aktywnego rolnika”, która miałaby na celu przeznaczenie dopłat bezpośrednich i innych płatności tym, którzy spełnią w/w warunki.

2. Celowe jest przyspieszenie zmian struktury agrarnej.

Może się to odbyć poprzez stworzenie możliwości dla rolników prowadzących gospodarstwa rolne np. do 10 ha, by – po wyłączeniu tzw. przydomowych gruntów – dobrowolnie uwolnili dla innych towarowych rolników pozostałe swe grunty. Mogliby je sprzedać lub zawrzeć pisemne umowy dzierżawy, koniecznie na dłuższy okres 20 – 30 lat.

W zamian Rząd RP gwarantowałby im, a nie dzierżawcy gruntów otrzymanie dopłat bezpośrednich w dotychczasowej wysokości przez najbliższe 5 lat. Celem jest m.in.: racjonalne zmniejszenie ilości gospodarstw, które jako większe będą lepiej konkurowały na globalnym rynku.

Przykłady średniej wielkości gospodarstw: Polska – 12 ha, Niemcy – 65 ha, Słowacja – 77 ha, Ukraina – ok. 800 ha, Francja – 54 ha.

3. Istotne jest większe wsparcie dla zespołowej działalności rolniczej, m.in. dla grup i organizacji producentów, skierowane głównie na inwestycje.

Konieczna jest zmiana filozofii wsparcia poprzez zwiększenie zwrotu kosztów kwalifikowanych dla w/w grup czy organizacji np. 50 – 60% wartości inwestycji, a zmniejszenie dla indywidualnych projektów producentów rolnych, np. 20 – 30%.

4. Wprowadzenie znacznej różnicy w dopłatach bezpośrednich (np. większych o 50%) na korzyść tych rolników, którzy udokumentują stosowanie praktyk tzw. „rolnictwa regeneratywnego”.

Celem jest m.in.:

• zwiększenie żyzności gleby,
• ochrona gleby, wody, środowiska,
• odbudowa potencjału plonotwórczego,
• produkcja wysokiej jakości żywności,
• zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych.

5. Zasady konsultacji społecznych projektów aktów prawnych dotyczących rolnictwa, w tym producentów rolnych, powinny być wypracowane przez znaczące organizacje rolnicze.

Przy koordynacji Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako gwaranta rzetelności tych prac.

Wnioski otrzymane od organizacji rolniczych (np. od zespołów tematycznych) Minister Rolnictwa powinien rozpatrzyć do 30 dni. W dotychczasowym rozwiązaniu – zaproponowane przez Krajową Radę Izb Rolniczych zasady prac zespołów – nie dają pewności rzetelności planowanych prac, m.in. z powodu sposobu naboru i ustalania członków poszczególnych zespołów, co faworyzuje niektóre organizacje lub członków.

Ukraina przez wojnę skazana na eksport surowców rolnych o niskiej wartości dodanej

II. Unijna Polityka Rolna

1. Domagamy się zapewnienia konkurencyjnych warunków handlu produktami rolnym pomiędzy Ukrainą a krajami Unii Europejskiej po 5 czerwca 2025 roku.

Zamiast, jak dotychczas zawierania umowy o wolnym handlu pomiędzy Ukrainą i UE (bez stosowania jakichkolwiek reżimów produkcyjnych, jak w krajach UE) należy po konsultacji z nami – organizacjami rolniczymi, wynegocjować warunki handlu na zasadach umowy stowarzyszeniowej.

Chodzi o stopniowe otwieranie unijnego rynku na towary z Ukrainy w miarę wdrażania standardów produkcji i jakości produktów rolnych na Ukrainie. Ponadto, konieczne jest otwarcie ukraińskiego rynku na eksport w/w produktów z UE.

2. Niezbędne jest dokonanie analizy skutków wdrożenia do realizacji umowy pomiędzy krajami UE a krajami MERCOSUR.

Jesteśmy przekonani o otwartości i nie zamykaniu się na handel na światowych rynkach. Powinniśmy wypracować warunki przestrzegania, kontroli umieszczenia wynegocjowanych limitów poszczególnych produktów z krajów MERCOSUR na unijny rynek, jak i standardów produkcji i jakości sprowadzanych do nas produktów rolnych.

Ponadto – zarówno dla handlu z Ukrainą i MERCOSUR – konieczne jest ustalenie szybkich zasad zablokowania importu, zwrotu, utylizacji produktów rolnych, które nie będą spełniać w/w standardów.

3. Konieczne jest wprowadzenie zmian WPR UE na bardziej konkurencyjną.

Nie można nam – profesjonalnym rolnikom narzucać zasad, których inne kraje poza UE nie stosują. W głównej mierze chodzi nam o m.in.:

• eliminację stosowania środków ochrony roślin przy braku na rynku innych skutecznych i konkurencyjnych,
• wprowadzić możliwość produkcji roślin GMO, które i tak możemy stosować.

Celem jest m.in.: poprawa konkurencyjności unijnego rolnictwa na globalnym rynku.

Proponowane, powyższe zmiany w zakresie korekt w krajowej i unijnej Polityce Rolnej są absolutnym minimum, by zagwarantować bezpieczeństwo żywnościowe kraju w następnych latach.”

Podpisali:

Wiesław Gryn, Wiceprezes Zarządu Zamojskie Towarzystwo Rolnicze

Waldemar Dobrowolski, Członek Zarządu Polskiej Federacji Rolnej

Mariusz Olejnik, Prezes Zarządu Spółdzielnia Grup „Polski Rzepak i Zboże”

Rafał Banasiak, Prezes Zarządu Stowarzyszenie „Agroport” Bartoszyce

Andrzej Bachan, Prezes Zarządu Zrzeszenie Producentów Zbóż i Rzepaku „Rola” w Człuchowie

Robert Czajka, Członek Zarządu Grupa Producentów Rolnych „Krot-Plon” Sp. z o.o., Krotoszyn

Tezy tego stanowiska będą tematem debaty podczas VIII edycji „O-polski rzepak i zboża”, którą 22 maja 2025 r. w Prószkowie k. Opola poprowadzi dr Piotr Łuczak z redakcji Agrokonsument.pl

Przyszłość rozwoju lokalnego: debata ekspertów – Europejski Kongres Odnowy i Rozwoju Wsi w Poznaniu